Teny iditra Kabary nataon-dRanavalona II
Sokajin-teny anarana (lohatenin-tantara fohy na kabary)
Zana-dohateny tamy ny nisehoany teo Andohalo
Mpanoratra Cousins William Edward
Tsanganana sy sary iray takila Ny lohateny rehetra
Lahatsoratra XXIV. Kabarin-dRanavalona II tamy ny nisehoany teo Andohalo, Sep3-1868- Izao no lazaiko aminareo ambanilanitra, favory eto hianareo ambanilanitra, fa foin'Andriamanitra ho ahy ny tany sy ny fanjakana ; ka misaotra an' Andriamanitra indrindra aho, ry ambanilanitra, fa tsy foin' Andriamanitra ho ratsy ity tany ity : ka -tsara saotran' Andrianampoinimerina, sy Ilehidama, sy Kabodonandrianampoinimerina, sy Rasoheri-manjaka, ka navelany amiko. 2. Koa raha avy izay andro hisehoako, koa vory eto hianareo ambanilanitra, ka tsy namintan' andro ahy Eanavalo-manjaka ; fa be, ka tsy mahavaki-tratra; ary maro, katsy mahafarim-peo; asainaandro, dia andro ; asaina alina, dia alina, ka mankato ahy Ranavalo-manjaka : dia ny fankasitrahana, ry ambanilanitra, ny fankatelemana, ry ambanilanitra ; fa manan-dray aho, manan-dreny, manana anareo ambanilanitra : fa veloma hianareo, hotahia' Andriamanitra, ry ambanilanitra. 3. Ary raha vitaizany, izao no lazaiko aminareo, ambanilanitra : raha tsy nanova ny tenin' Andrianam poinimerina, sy Ilehidama, sy Rabodonandrianampoini-merina, sy Rasoheri-manjaka, hianareo, ambanilanitra, fa maminareo izy efa-mianaka, koa nahatan-kafatra hianareo, ka tsy nanova teny : koa faly aho, ry ambanilanitra, koa ny fankasitrahana, ny fankatele mana, famanan-dray aho, manan-dreny, manana anareo ambanilanitra : fa veloma hianareo, hotahin* Andriamanitra, ry ambanilanitra. 4. Ary toky no omeko anareo, ambanilanitra, fa izaho no foin' Andriamanitra hanjaka amin' ity nosy ity, ho arony ny tenanareo, sy ny vadinareo, sy ny zanakareo, sy ny fanananareo; fany bemanana ny azy, ny kely manana ny azy. Koa dia matokia hianareo ; ry ambanilanitra, fa ataoko manan-dray manan-dreny hianareo, ambanilanitra, manana ahy ; ka mangataka amin'Andriamanitra indrindra aho hitondrako anareo amy ny rariny sy ny hitsiny, ry ambanilanitra. Fatsy izay, ry ambanilanitra? 5. Ary raha vita izany, ry ambanilanitra, ity tany ity tsy adidiko, izaho irery, fa adidiko, izaho sy hianareo ; fa hianareo napetrany amiko, ary izaho navelany aminareo : ka raha ity tany navelan' izy efa-mianakaity no mbailain'olona, nadia erany ny akotry iray aza, laviko, ry ambanilanitra. Fa tsy izay, ry ambanilanitra ? 6. Ary raha vita izany, ry ambanilanitra, izao no lazaiko aminareo : indro ny Lalàna hovakiko aminareo, ka samia mihaino : fa raha tianareo ny tenanareo, sy ny vadinareo, sy ny zanakareo, sy tia hiadana amin' izay anananareo hianareo, dia tandremo ny Lalàna ; fa tsy tiako ny hahadiso anareo, fa izaho tsy mahafoy ain'olon-kofaty : fa diniho ny mahitsy, ary jereo ny marina, fa fiadanana no faran' izany ; fa ny Lalàna, tsy mba mifidy, ary tsy mizaha tavan' olona, fa hahatsara ny tany sy ny fanjakana, ka hankatoaviko, izaho sjT hianareo, ambanilanitra, ny Lalàna ; fa tsy izaho Ranavalo-manjaka no maname-loka azy, ary tsy hianareo ambanilanitra ; fa ny ataony ny tenany no manameloka azy, ka ampanara-hintsika ny Lalàna izay mandiso ny Lalàna ; fa fanilo ny didy, ary fahazavana ny Lalàna, l'any Lalàna tsy mbamifidy, fazaran'izay mahatana. Fatsy izay, ry ambanilanitra ? 7. Ary izao no lazaiko aminareo, indro hianao, Rainilaiarivony, Prime Minister, fa nataoko Lehibeny ny ambanilanitra amy ny fanjakako, ary indro koa hianareomianaka, sy indreokoahianareomanambonin-ahitra, sy izy Roa amby ny Folo Vavy havako, sy ny andriambaventy, sy Andriamasinavalona, sy ny beny ny tany ; fahianareononataokorainy ny ambanilanitra, mpitari-dàlana ny vahoaka, sy hampianatra azy ny fahendrena, ka hianareo no mahahendry sy mahadala azy, ka tandremo tsara, fa ny taniko efa mandry, ny fanjakako efa mipetraka : koa raha izao no mba hasiana hevi-dratsy, indrindra ka hamoky ny hendry, sy hanome fo ny adala, ka handrendri-bahoaka, ka mba hikomy amy ny taniko sy ny fanjakako, ka hanantena ny soa natao, sy matoky ny famindram-poko, ka manantena ny fitiavana, ka hanao ratsy amy ny taniko sy ny fanjakako, matiko, raha misy manao izany, ry ambanilanitra. Fa tsy izay, ry ambanilanitra ? 8. Ary izao koa no lazaiko aminareo ambanilanitra, ny amy ny fivavahana, dia tsy terena, ary tsy sakanana, fa Andriamanitra nanao anareo. 9. Ary izany koa no lazaiko aminareo ambanilanitra : izaho efa vita fihavanana amy ny havako any an-dafiny ny ranomasina, koa dia tandremo tsara, ry ambanilanitra, ny fanekena ; fa raha misy mandiso izany, dia ataoko mahameloka. Fa tsy izay, ry ambanilanitra ? 10. Ary izao koa no lazaiko aminareo folo-alin-dahy : raha izay fifehezana tamin' llehidama izay, ba ny orim-bato efa nomenareo azy telo mianaka, ka raha izany no mba hotsoahan' olombelona, ka hodian' tsy tsaroana, laviko, raha manao izany, ka matiko. Fatsy izay, ry folo-alin-dahy ? Ary rehefa namaly ny vahoaka, dia niteny indray ny Mpanjaka, nanao hoe: Ralia izany no fiteninao Lehibe sy fiteninareo ambanilanitra, diamatoky aho, famanan-dray manan-dreny, fa dia veloma hianareo ambanilanitra, hotahin'Andriamanitra. Ary hendre, fa tsy tiako ny lainga, ry ambanilanitra HASOAVIN ANDRIAMANITRA ANIE NY ANDRIAMANJAKA.

Teny iditra Kabary nataon-dRanavalona II
Sokajin-teny anarana (lohatenin-tantara fohy na kabary)
Zana-dohateny ny amy ny vola
Mpanoratra Cousins William Edward
Tsanganana sy sary iray takila Ny lohateny rehetra
Lahatsoratra XXVI. Kabarin-dRanavalona IL ny amy ny vola, A.D. 1872- Izao no lazaiko aminareo ambanilanitra : nanare aho hoe, Ny Volan-gita, sy ny Tana-masoandro, sy ny Tsangan' olona, sy ny To-kazo, ataonareo tsy lany, raha amidy zavatra; ary raha atakalo, dia tsy lany, ralia tsy anariana. Ary nony manontany ny tompom-bola manao hoe, "Nahoana no anariana ? ary, Nahoana no tsy lany ?" dia hoy no avalinareo, "Ento hiany, fa tsarahoanao." Ary rahamivaro-javatrakoahianao, koa raikitra ny varotra, koa nony miseho ny Volan-gita naTana-masoandro, diahoy indray hianao,"Tsy alaiko ny ahy, " kanefa tsy ny tsi-fahasahianao fotsiny, fa ny volanotsy andreiketanao azy. Nefaireny volaireny, ny vola tamin' Andrianampoinimerina, sy Ilehidama, sy Rabodonandrianampoinimerina, sy Rasoheri-manjaka; fa ny latsa-droavoamenaazanonatao tsy hidi-dapa teo aloha, raha mbola tsy fantatrareo izay mahatsara azy. Ary ankehitriny efa samy mahalala hianareo ambanilanitra fa efa samy tsara, koa vao engentsan-gentsaninareo mpivarotra, ka tonga ataonareo tsy lany, kanefa samy manana izany vola izany hianareo rehetra, koatsy Izaho Manjaka no manda azy ho ratsy, ary tsy ny Vazaha nihaviany no manaratsy azy, fa vao hianareo hiany no manaitaitra azy ho ratsy : koanefa Tola nifankalaovany ny razanareo teo aloha, sy nekeny ny razako ho vola, na inona na inona natao tamy ny fanjakaaaj ary na inona na inona varotra ; koa nony ankehitriny kosa tsy raisinao. 2. Koa izao no lazaiko aminareo ambani-lanitra : izaosisaizao,ka mba hifanandasamy vola,raha tsy ny vakivakiny, ka atakalo farantsa; indrindra ka amidy zavatra, ka tsy raisinao, ataonao tsy lany ; dia ataoko mahadiso sy mahameloka izay manao izany, na zovy na zovy ; fa tsy aoka ny tena-vola ratsy tokoa no ho ratsy, ka tsy horaisina ; fa izao vola tsara nentinareo nanompo ny razako sy nanompo ahy izao no tsy horaisinarco, dia ataoko mahadiso sy mahameloka. 3. Ary inty ny amy ny volaratsy;diaindreony irako hapetrako amy ny isan-tsena;koa dia samia manatitra ny azy ratsy eo amy ny irako sy eo am-bavahadin-drova avaratra, hovelezina amy ny riandriana, fa tsy tiako hisy amy ny taniko sy ny ûmjakako ny vola ratsy ; koa raha mbola misy mitahiry ny vola ratsiny, fa tsy manatitra ny azy amin' izao, dia ataoko mahadiso sy mahameloka izay manao izany. 4. Ary raha misy manao ratsy, na mangalatra an-tsena, dia aza vonoina, fa ento hankaty amiko hodidiako amy ny didim-panjakana ; fa raha misy mamono olona amin'izany, dia ataoko mahadiso sy mahameloka izay manao izany ; fa izaho irery no napetrak' Andriamanitra handidy ny ambani-andro. Koa dia tandremo tsaraizao, hoy Ranavalo-manjaka, Mpanjakany Madagascar, &c., &c, &c. Antananarivo, 17 Adaoro (January 26J, 1872.

2019/04/05